De olm en de wijnstok
Een symbiose van 2000 jaar oud.
De gehuwde wijnstok
Vóór de ijzerdraden en de betonnen palen had de wijnstok een levende steun nodig. Twee millennia lang, van het antieke Italië tot het Franse platteland van de 19e eeuw, had die steun een naam: de iep.
De Romeinen noemden deze praktijk arbustum of vite maritata — de gehuwde wijnstok. Het idee was eenvoudig: iepen in rijen planten en de wijnstok langs hun stammen laten klimmen, zich aan hun takken laten vastklampen en zijn trossen naar het licht laten uitstrekken.
De ideale partner
De iep is niet toevallig gekozen. Van alle bomen bood hij de wijnstok precies wat die nodig had:
Diepe wortels
De iep haalt water uit de diepte, zonder met de wijnstok te concurreren om de middelen aan de oppervlakte.
Luchtig bladerdek
Zijn bladeren laten genoeg licht door om de trossen te laten rijpen.
Een stevige structuur
Zijn takken dragen het gewicht van de met druiven beladen wijnranken zonder te breken.
Een uitzonderlijke levensduur
Een iep kan meerdere eeuwen leven en generaties wijnbouwers vergezellen.
De iep nam niets van de wijnstok. Hij gaf haar alles: structuur, bescherming, hoogte.
Een onderbroken huwelijk
In de 19e eeuw verwoestte de druifluis de Europese wijngaarden. De heropbouw gebeurde met moderne methoden: ijzerdraden, metalen palen, mechaniseerbare rijen. Efficiënter. Rendabeler. Minder levend.
Daarna decimeerde de iepziekte — de Nederlandse ziekte van de iep — de iepenbestanden in de 20e eeuw. De scheiding was een feit.
Vandaag herinneren weinigen zich nog dat de wijnstok en de iep tweeduizend jaar samen zijn opgegroeid.
Steunen zonder te nemen
Toen wij een symbool voor VeraTrace zochten, drong de iep zich op.
Zoals de iep voor de wijnstok wil VeraTrace een steun zijn voor producenten: hun structuur en zichtbaarheid geven, hen omhoog tillen naar hun markten, zonder ooit hun plaats in te nemen.
De iep produceerde geen druiven. Hij stelde de wijnstok in staat de best mogelijke druiven te produceren. VeraTrace produceert niets. Wij stellen wie produceert in staat zijn waarde te bewijzen.
De vriendschap tussen wijnstok en iep was in de oudheid zo beroemd dat Latijnse dichters er het symbool van het huwelijk van maakten.
— Verwijzing naar de geschriften van Vergilius en Plinius de Oudere
En de wijnbouwers dan?
Het is geen toeval dat wij op VeraTrace een pagina voor wijnbouwers hebben gemaakt.
De wijnstok heeft altijd een stille bondgenoot nodig gehad om zich te verheffen. Gisteren was dat de iep. Vandaag is het traceerbaarheid.
Wist u dat?
Het Italiaanse woord olmeto (iepenbos) duidt nog steeds bepaalde wijnbouwterroirs aan, een herinnering aan de iepen die er vroeger de wijnstokken ondersteunden.
Van L’Orme naar de waardenkaart.
Elke schakel van de keten — van de graanteler tot de ambachtelijke bakker, van de imker tot de schoolkok — brengt maatschappelijke waarden voort die het GLB, EGalim, EUDR en de markt niet altijd vergoeden. VeraTrace brengt ze in kaart, maakt ze meetbaar en effent de weg naar hun erkenning.